Παραμονές γιορτών… στη ροή του χρόνου (Γράφει η Μαρούλα Βέργου Γκαμπέση)

1956… και δω παιδάκια τραγουδούν…

«Στη γωνιά μας κόκκινο τ΄ αναμμένο τζάκι

τούφες χιόνι πέφτουνε στο παραθυράκι»

κι αφού το τέλειωναν άρχιζαν να ξανατραγουδούν

«ένα μικρό μικρούτσικο σπυρί μαργαριτάρι

για πλένε το για λούζε το και στο σχολειό να πάνει»

Τα αδερφάκια σιγοτραγουδούσανε δίπλα στην αναμμένη σόμπα του καθημερινού ακούγοντας το τρίξιμο των καυσόξυλων που καίγονταν και βλέποντας από τη χαραγμένη της μεριά, το πορφυρό κόκκινο χρώμα της φωτιάς που λαμπύριζε και ζέσταινε τα παιδικά χεράκια… Αυτή η σόμπα ήταν όλη κι όλη για το ζέσταμα, αυτή η σόμπα που έψηνε κάστανα, ζέσταινε το φαϊ, και φέτες ψωμί…

΄Ηδη έμπαινε ο Δεκέμβρης και οι μελωδικές πρόβες των γιορτινών ημερών επαναλαμβάνονταν μετά το βραδινό τάϊσμα… με τραχανά και τυρί τριμμένο ή ποπάρα φτιαγμένη με ξεροκόμματα ψωμιού, που έβραζαν σε λίγο νερό ανακατεμένο με τυρί, βούτυρο κι έκαμναν ένα χορταστικό και νόστιμο γεύμα.

Το χειμωνιάτικο δωμάτιο κοιτούσε κατά το βοριά και τ΄ αγριεμένα κύματα έλουζαν στην κυριολεξία όλα τα δέντρα , που τα κλαδιά τους βρέχονταν και σιγά σιγά πάγωναν και στόλιζαν λες  με κρύσταλλα τα γυμνά κλαδιά, το παγωμένο έδαφος και  τα παγκάκια ακόμη… Το χειμερινό ένδυμα είχε πια φορεθεί… και οι καμινάδες των σπιτιών έδειχναν πως μέσα επικρατούσε κάπου η ζεστασιά… ΄Ολο το απόζαρι μέσα στο Δεκέμβρη είχε τα καράβια του αραγμένα όταν πια ήταν δύσκολο το ψάρεμα,, επειδή η λίμνη άρχιζε πια να παγώνει μέρα με τη μέρα.

«΄Όλο απόψε ξάγρυπνο μένει το χωριό

και χτυπά χριστούγεννα στο καμπαναριό»…

Τα αδελφάκια συνεχίζανε τα τραγούδια των ημερών πριν ο γκαβονούμης τα νανουρίσει εντελώς σκεπασμένα καθώς ήταν με την κατακόκκινη γιάμπουλη του ντιβανιού…

« έλα στη γωνίτσα μας καρτερεί να ΄ρθεις

σούστρωσα Χριστούλη μου για να ζεσταθείς…»

1956

Μέρες του δωδέκατου μήνα που φέρνει και δώρα από τη φύση. Απο βραδύς ο ουρανός έλαμπε, σημάδι πως κάτι θα άλλαζε στο σκηνικό του καιρού… Μέσα στις μικρές ώρες ξεκινήσανε οι πρώτες νυφάδες να σιγοπέφτουν αθόρυβα όπως το συνήθιζαν και το επόμενο πρωϊνό η πόλη ήταν μια καρτποστάλ ντυμένη στα κάτασπρα, μ΄ ένα θολό ορίζοντα που την απέκοπτε από τον κόσμο.

«Πω πω είπεν η γιαγιά να φουρέσετε τις μπότες σας , πουγάλε να μην πέσετε και τσακίστε κάνα χέρι, κάνα πόδι… αγλί μας…»

«Αγιά Βαρβάρα βαρβαρώνει

Άη Σάββας σαβανώνει

Άη Νικόλας παραχώνει»…

της τραγούδησαν περιπαιχτικά τα εγγόνια, και η έρμη τότε σταυροκοπήθηκε. Μέχρι να φτάσουν στο τρίτο δημοτικό κουβαλώντας κι από ένα κούτσουρο για τη σόμπα της τάξης τους, ο χιονοπόλεμος είχε ξεκινήσει…΄Ηδη ο Περικλής, ο Λάζος, ο Νιόνιος, ο Λευτέρης δίνανε την πρώτη μάχη εγκαινιάζοντας τον ερχομό των λευκών ημερών, με εννιά ώρες φως  και δεκαπέντε σκότος.

… καλέ πως πέρασαν τα χρόνια;…

65 χρόνια μετά

Δεκέμβρης του 2021 « Ω έλατο, ω έλατο μ΄ αρέσεις πως μ΄ αρέσεις…»

«άγια νύχτα σε προσμένουν με χαρά οι χριστιανοί»

«Τρίγωνα κάλαντα μέσ΄ στη γειτονιά ήλθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά»…

Τα αδελφάκια άνοιξαν το ντοσιέ με τα γιορτινά τραγούδια και ξεκινήσανε τις πρόβες τους και για τις σχολικές γιορτές και για τα κάλαντα των ημερών κι όταν η γιαγιά τους τους τραγούδησε «στη γωνιά μας κόκκινο» λίγο δώσανε σημασία…

Σόμπα δεν υπήρχε μόνο το καλοριφέρ έφερνε μια χλιαρή ζεστασιά λόγω της αύξησης του ρεύματος. Φάγανε το βραδινό τους τοστ και από δύο φέτες μικρές μερέντα και ξαπλώσανε έχοντας γύρω τους παιχνίδια, πολύχρωμα βιβλία και ηλεκτρονικές συσκευές.

«Ο μικρός τυμπανιστής» έπαιζε στο cd κι ακολουθούσανε κι άλλα πολλά… όπως το «white Christmas».

΄Εξω το απόζαρι απολάμβανε ολόφωτο την γιορταστική περίοδο με τα πολύχρωμα λαμπιόνια που είχαν περάσει στα κλαδιά –ολόγυμνα σχεδόν από φυλλωσιές.

Ο βοριάς πια σπάνια έδινε το στόλισμα της φύσης συνδιασμένο με τον κρύο αγέρα και το δυνατό κύμα που τώρα πια ήταν ανύμπορα να συνεργαστούν και να δημιουργήσουν τα γλυπτά του παρελθόντος.

Αντ΄ αυτού πρόθυμοι οι καραβοκύρηδες στολίσανε αλλιώς τη βόρεια παραλία, οπότε μετά το ψάρεμα βάζανε  δύο γλάστρες στις πρύμνες τους, με τα κατακόκκινα αλεξανδριανά λουλούδια, στηριγμένα και δεμένα καλού κακού… συν τα φωτεινά λαμπάκια των ημερών…

Νύχτες Δεκεμβρίου…

Τα παιδιά συνέχιζαν σκεπασμένα στα κρεβάτια τους να σιγοτραγουδούν τις μελωδίες των ημερών… σ΄ ένα κόσμο αρρωστημένο, με πρόσφυγες, με αλαζονικούς ηγέτες, γεμάτο απρόοπτα… Οι καταναλωτικές γιορτές είχαν κιόλας «αφαιρέσει» από τους μικρούς καλαντιστές τα παραδοσιακά κόλιεντα μέσα στις δεκαετίες που μεσολάβησαν. Οι μέρες αυτές ήταν μόνον οι μέρες των διακοπών, με τα μικρά ή τα μεγαλύτερα δώρα… -η γέννηση του Χριστού- η Φάτνη- ο Ηρώδης- έμοιαζαν με μια μακρινή ανάμνηση…

2021… τα περιοδικά , οι τηλεοράσεις, οι διαφημίσεις είχαν βάλει στο στόχο – εδώ και χρόνια- να γίνουνε τα αστέρια των ημερών, νάμαστε λαμπεροί, ακριβοντυμένοι, δίπλα σε χλιδάτα γιορτινά τραπέζια με χαμόγελο ημιτασιόν και εν μέσω πανδημίας και ανεργίας, να στέλνουμε μέσω των κινητών e mail, τάμπλετ και skype τις ευχές μας από μακριά … και αγχωμένοι…

(Η φωτογραφία, από το φωτογραφικό λεύκωμα “Η ΚΑΣΤΟΡΙΑ 1949-1971” του συμπολίτη μας φωτογράφου Παναγιώτη Εφόπουλου)

Προηγούμενο Άρθρο

Πάπας Φραγκίσκος: Έφτασε στην Αθήνα – Το πρόγραμμα της επίσκεψης

Επόμενο Άρθρο

<<Η προσφορά των Μακεδόνων στον αγώνα του 1821>> (Γράφει: Ο Λεωνίδας Θ. Πουλιόπουλος. [1])

Τελευταία από ΑΠΟΨΕΙΣ