Σκεπτόγραμμα: Ο φωτισμένος λόγιος και ποιητής Αθανάσιος Χριστόπουλος (του Θωμά Γ. Ηλιόπουλου)

Σύντομη τιμητική παρουσίαση στα πλαίσια

των 200 χρόνωντης ελληνικής  Παλιγγενεσίας

Στην επέτειο που γιορτάζουμε φέτος για τα 200 χρόνια της εθνικής μας παλιγγενεσίας με την επανάσταση του 1821, όλοι όσοι συνέβαλλαν στη απελευθέρωση των Ελλήνων από τους Τούρκους με οποιονδήποτε τρόπο και θυσία έχουν το μερτικό τους στη τιμή που σήμερα τούς αποδίδουμε. Κατά τον ίδιο τρόπο όλοι όσοι προσέφεραν στο νέο μας ελληνικό οικοδόμημα πριν και μετά το 1821 και μέχρι σήμερα έχουν την τιμή να μνημονευτούν από όλους μας, γιατί κάθε προσφορά μικρή ή μεγάλη συμβάλλει στη δημιουργία του νέου μας ελληνικού κράτους.

Ο Αθανάσιος Χριστόπουλος είναι ένας μεγάλος ποιητικός πρόδρομος συνάμα και επιβλητικός διαφωτιστής. Με το αξιόλογο έργο του άνοιξε πρώτος το δρόμο της πνευματικής αναγέννησης, αλλά και εθνεγερσίας στην οποία έλαβε μέρος ωςφιλικός, αλλά και ως σύμβουλος του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Με τα εμπνευσμένα του ποιήματα και τραγούδια του έβαλε τα θεμέλια της νέας μας ποίησης και αναδείχτηκε αξιοθαύμαστος πρόδρομος του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού.

 Ο μεγάλος μας Λίνος Πολίτης, – μελετητής και συγγραφέας της Ιστορίας της  Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας, Θεσσαλονίκη 1977 – που μας επισκέφτηκε στη Μελβούρνη τον Απρίλιο του 1979, σημειώνει τα εξής: «Ας προσθέσουμε πως και ο Σολωμός με τα «Λυρικά» του Αθανάσιου Χριστόπουλου στο χέρι θα αρχίσει να γράφει τα πρώτα του ελληνικά ποιήματα. Η νεότερη ελληνική ποίηση είχε αρχίσει το δρόμο της.»Να σημειώσουμε επίσης πως τα «Λυρικά» του εκδόθηκαν 11 φορές και κανένας Έλληνας ποιητής δεν θα μπορούσε να καυχηθεί για έντεκα εκδόσεις του έργου του όσο ζούσε την εποχή εκείνη.

Και παρακάτω προσθέτει: «Ας περιοριστούμε λοιπόν στα Λυρικά. Δεν είναι λίγη άλλωστε η τιμή που χαρίζουν στο συγγραφέα τους. Πρόδρομοί τους στάθηκαν ασφαλώς τα ανώνυμα ή επώνυμα φαναριώτικα στιχουργήματα, σαν αυτά του Σχολείου των ντελικάτων εραστών του Ρήγα ή στο Έρωτος αποτελέσματα. Αλλά ο Χριστόπουλος ξέρει και την ιταλική και τη γαλλική λογοτεχνία του καιρού του και επηρεάζεται αναμφίβολα από αυτές. Με το πρώτο διάβασμα αναγνωρίζουμε πως τα «ερωτικά» και τα «βακχικά» του τραγούδια (το χωρισμό τον έχει κάμει ο ίδιος) βρίσκονται στο ίδιο εντελώς κλίμα του σύγχρονου ευρωπαϊκού κλασικισμού

ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

 1771 Μαΐου 2, γεννήθηκε στην Καστοριά. Γιος του παπά Ιωάννη.

1774  Φεύγουν για το Βουκουρέστι με την οικογένειά του.

1790  Σπουδάζει Ιατρική στο πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης.

1794  Σπουδάζει Νομικά και Ιατρική στο πανεπιστήμιο Παταυΐου.

1800 Μεταφράζει ΄Ομηρο έμμετρα στη Δημοτική.

1803  Στην Αυλή του Μουρούζι στο Γιάσι και από εκεί ως το 1812 στην Κωνσταντινούπολη.

1804 Γράφει στο Γιάσι τον «Αχιλλέα».

1811 Βάζει τα «Λυρικά». Πρώτη έκδοση στο Παρίσι.

1815 Γράφει τα «Πολιτικά Σοφίσματα».

1816  Συντάσσει τη Νομοθεσία Βλαχίας.

1817 Παντρεύεται.

1818 Εκδίδεται η Νομοθεσία σε τελική μορφή.

1818  Γεννιέται ο γιος του Ιωάννης.

1819  Φεύγει να σωθεί με τον Καρατζά στην Ιταλία.

1819  Βρίσκεται στη Ζάκυνθο ως Φιλικός.

1820  Γυρίζει στο Βουκουρέστι περνώντας από Κέρκυρα και Γιάννενα.

1823  Βρίσκεται στην Κέρκυρα φυγαδευμένος από το 1821.

1823  Ως το 1836ζει αποτραβηγμένος στη Τρανσυλβανία.

1826 Γράφει τα «Πολιτικά Παράλληλα».

1833  Βγάζει ξανά τα «Λυρικά» και τα  «Πολιτικά Παράλληλα».

1836 ΄Ερχεται στην Ελλάδα και μετά από  λίγους μήνες επιστρέφει στο Βουκουρέστι.

1847 Ιανουαρίου 19, πεθαίνει στο Βουκουρέστι.

1929 Στήνεται ο ανδριάντας του στην Καστοριά.

1969 Εκδίδονται τα «Χριστόπουλος ΄Απαντα» Αναστύλωση Γ. Βαλέτας  – ΄Εκδοση Καστοριανή σελίδες 630  – Αθήνα 1969.

 Η ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ

Τον ποιητή μας Αθανάσιο Χριστόπουλο, αν και είναι συντοπίτης μου και γεννήθηκε στην Καστοριά, τον γνώρισα στη Μελβούρνη το 1974, όταν τα Ελληνικά μπήκαν στο Πανεπιστήμιό της εδώ και οι πρώτοι φοιτητές παρακολούθησαν τα πρώτα μαθήματα για τη νέα μας Λογοτεχνία.

Ο Χριστόπουλος μετανάστευσε στο Βουκουρέστι, ακολουθώντας το μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα της εποχής εκείνης από τη Μακεδονία και την Ήπειρο στις Παραδουνάβειες Ηγεμονίες και την Κεντρική Ευρώπη, φεύγοντας μακριά από τον καταθλιπτικό ζυγό των Τούρκων. Οι προοδευτικές ιδέες που κυριαρχούν στην Ευρώπη εμβολιάζονται στην ελληνική παιδεία και καρπός τους είναι το σπουδαιότατο για την τελική αναγέννηση του γένους «Κίνημα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού.» Μέσα σε αυτό το κλίμα ανατρέφεται και εκπαιδεύεται ο Χριστόπουλος.

Το πιο σπουδαίο του έργο είναι τα «Λυρικά» του και ακολουθούν «Η Γραμματική της Αιολοδωρικής» και το δράμα «Αχιλλέας» το οποίο σήμερα – τέλη του 2021 – παίζεται στην Αθήνα με μεγάλη επιτυχία όπως αναφέρουν δημοσιογραφικές πληροφορίες.

Θα προσθέσω και μία πληροφορία για το έργο του Χριστόπουλου από τον  Κ.Θ. Δημαρά, στην «Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας» του: «Ο Χριστόπουλος παρουσιάζεται στα λυρικά του Ανακρεόντειος. Τα θέματά του είναι ο έρωτας, το κρασί, οι χαρές μιας ξένοιαστης ζωής… Στην γλώσσα, θέλει να δώσει μια στρωτή δημοτική, κι από την άποψη αυτήν η θέση του είναι σημαντική στα γράμματά μας.»

Όλα τα ποιήματά του, αλλά και όλο του το έργο μπορείτε να το βρείτε σήμερα στο Διαδίκτυο και ειδικά στο Σπουδαστήριο του Νέου Ελληνισμού.

Η δική μου σύντομη παρουσίαση εδώ είναι βασισμένη στα «΄Απαντα» του Γ. Βαλέτα όπως αναφέρεται παραπάνω και συμφωνώ με το συγγραφέα στην ακροτελεύτια παρατήρησή του για τον Χριστόπουλο πως: «το προδρομικό έργο του χρειάζεται μία ιστορική αποκατάσταση της αδικημένης μορφής του βάρδου της Μακεδονίας.»

Προηγούμενο Άρθρο

Υδροπλάνο που αναδιπλώνεται ήρθε στην Ελλάδα

Επόμενο Άρθρο

Θα λειτουργήσει και φέτος η Λιμνοπολιτεία της Καστοριάς!

Τελευταία από ΑΠΟΨΕΙΣ