Μικρό χρονικό του ΚΠΕ Καστοριάς | Μνήμες και διαπιστώσεις (του Δρ. Θοδωρή Μαρδίρη)

κατηγορία : ΑΠΟΨΕΙΣ/Δυτική Μακεδονία/Τοπικά Νέα από

Με τον νόμο 4547/2018 του ΥΠΠΕΘ, που ισχύει από τις 12/6/2018, τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) μετεξελίσσονται σε Κέντρα Εκπαίδευσης για την Αειφορία (ΚΕΑ).

Συνεπώς και το ΚΠΕ Καστοριάς σταδιακά θα μετεξελιχθεί σε ΚΕΑ Καστοριάς.

Τέλος εποχής λοιπόν για το ΚΠΕ Καστοριάς και γι’ αυτό ακολουθεί ένας σύντομος απολογισμός της πορείας του από όλους εμάς που υπηρετήσαμε σε αυτό.

Το ΚΠΕ Καστοριάς ξεκίνησε τη λειτουργία του τη Δευτέρα 8/1/1996 και μέχρι την ψήφιση του πρόσφατου νόμου λειτούργησε συνεχώς για 22 χρόνια, 6 μήνες και 4 ημέρες. Η λειτουργία του ξεκίνησε μέσα από σύμβαση μεταξύ του Δήμου Καστοριάς με το Υπουργείο Παιδείας, σύμφωνα με την οποία ο Δήμος Καστοριάς παραχώρησε τη χρήση της κτιριακής υποδομής, ενώ το Υπουργείο Παιδείας παραχωρεί το ανθρώπινο δυναμικό και χρηματοδοτεί τη λειτουργία του.

Στο ΚΠΕ Καστοριάς ζήσαμε τη «γέννηση» των ΚΠΕ της χώρας, την ωρίμανσή τους ως θεσμικό όργανο υποστήριξης της εκπαιδευτικής κοινότητας (μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς), τη διεύρυνση του ρόλου τους με τον εναγκαλισμό της τοπικής κοινωνίας στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης και την ολοκλήρωση του κύκλου τους σύμφωνα με τον νόμο μετεξέλιξής τους σε ΚΕΑ.

Συνολικά, με επιλογή μετά από κρίση (8 φορές όλα αυτά τα χρόνια), υπηρετήσαμε στο ΚΠΕ Καστοριάς 18 εκπαιδευτικοί: Δέκα (10) της δευτεροβάθμιας και οκτώ (8) της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η λειτουργία του ξεκίνησε με 5 εκπαιδευτικούς, έφτασε, όταν προβλεπόταν, στους 9 και ολοκληρώνεται (μετά από απόφαση του ΥΠΠΕΘ για μείωση του αριθμού των εκπαιδευτικών των ΚΠΕ) με 6 εκπαιδευτικούς, ως συντονιστικό ΚΠΕ για τη Δυτική Μακεδονία. Όλα αυτά τα χρόνια, κάποιοι συνεργαστήκαμε στο μεγαλύτερο μέρος της καριέρας μας στη φιλόξενη στέγη του ΚΠΕ Καστοριάς, κάποιοι ολοκλήρωσαν την εκπαιδευτική υπηρεσία τους και συνταξιοδοτήθηκαν από αυτό, ενώ κάποιοι άλλοι, επιλέγοντας διαφορετική επαγγελματική εξέλιξη, μετά από μία ή/και περισσότερες θητείες στο ΚΠΕ, κατέκτησαν θέσεις διευθυντών σχολείων, σχολικών συμβούλων ή ακόμη και θέση περιφερειακού διευθυντή.

Το ΚΠΕ Καστοριάς αποτέλεσε μια δομή που διακρίθηκε για την εφαρμογή νέων διδακτικών μεθόδων, για τις καινοτόμες δράσεις του, για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και των σύγχρονων ψηφιακών εκπαιδευτικών μέσων και προσπάθησε να προωθήσει τη δημιουργική μάθηση και την ενεργό συμμετοχή των μαθητών, τη διαθεματικότητα και τις ομαδοσυνεργατικές μεθόδους, την ευελιξία και διαφοροποίηση του εκπαιδευτικού έργου ανάλογα με τις ανάγκες των μαθητών και τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες της περιοχής μας. Βασικό και ιδιαίτερα ουσιαστικό στοιχείο στη λειτουργία του ΚΠΕ Καστοριάς, υπήρξε η άμεση και χωρίς προβλήματα συνεργασία των εκπαιδευτικών του ανεξάρτητα από τη βαθμίδα εκπαίδευσης στην οποία ανήκαν. Εκπαιδευτικοί της πρωτοβάθμιας και εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με άψογη συνεργασία μεταξύ τους σε όλες τις φάσεις λειτουργίας του ΚΠΕ Καστοριάς και με αμοιβαίο σεβασμό στις δεξιότητες και τις ικανότητες του κάθε μέλους των ομάδων του ολοκλήρωσαν ένα ιδιαίτερα σημαντικό εκπαιδευτικό έργο, που αναγνωρίστηκε από την εκπαιδευτική κοινότητα της χώρας. Παράλληλα, η σχέση του ΚΠΕ Καστοριάς με την εκάστοτε δημοτική αρχή αποτέλεσε παράδειγμα και βρήκε μιμητές σε όλη την χώρα.

Στα χρόνια λειτουργίας του ΚΠΕ Καστοριάς:

α) Σχεδιάστηκαν και υλοποιούνται 22 διαφορετικού θεματικού περιεχομένου εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, εκ των οποίων: τρία (3) ημερήσια προγράμματα (διάρκειας 4-5 διδακτικών ωρών) για μαθητές προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, έξι (6) ημερήσια προγράμματα (διάρκειας 7 διδακτικών ωρών) για μαθητές Γ΄, Δ΄, Ε΄, Στ΄ δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου, δύο (2) τριήμερα προγράμματα (διάρκειας 24-27 διδακτικών ωρών) για μαθητές Ε΄ και Στ΄ δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου και έντεκα προγράμματα (11) για ενημερωτικές επισκέψεις (διάρκειας 3 διδακτικών ωρών) για μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου.

Τα προγράμματα αυτά τα παρακολούθησαν 2679 σχολικές ομάδες με 68583 μαθητές και 6768 συνοδούς από όλη τη χώρα, καθώς και σχολικές ομάδες από την Κύπρο και σχολεία της ομογένειας.

β) Εκπονήθηκε εκπαιδευτικό υλικό για όλα τα εκπαιδευτικά προγράμματα του ΚΠΕ Καστοριάς και για όλο το φάσμα ηλικιών στις οποίες απευθύνθηκε, από την προσχολική ηλικία μέχρι το λύκειο, καθώς και επιπρόσθετο εκπαιδευτικό υλικό για μεγαλύτερους σε ηλικία πολίτες. Συνολικά, σε έντυπη και ψηφιακή μορφή παρήχθησαν 23 διαφορετικές εκδόσεις, που είναι καταχωρημένες με ISBN στους αντίστοιχους καταλόγους της Εθνικής Βιβλιοθήκης.

Το σύνολο του εκπαιδευτικού υλικού αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του ΚΠΕ Καστοριάς (http://kpe-kastor.kas.sch.gr/), καθώς και στην ηλεκτρονική πύλη περιβαλλοντικής εκπαίδευσης που διαχειρίζεται, (www.kpe.gr) .

γ) Υλοποιήθηκαν 93 επιμορφωτικά σεμινάρια Α΄, Β΄και Γ΄ επιπέδου, στα οποία επιμορφώθηκαν συνολικά 4845 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας.

δ) Επιπρόσθετα, οργανώθηκαν 83 επιμορφωτικές ημερίδες για εκπαιδευτικούς, που τις παρακολούθησαν 3833 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της περιοχής ευθύνης του ΚΠΕ Καστοριάς.

ε) Επίσης, υλοποιήθηκαν 169 ημερίδες και δράσεις για την τοπική κοινωνία, στις οποίες συμμετείχαν 12630 πολίτες της περιοχής.

στ) Το ΚΠΕ Καστοριάς συντόνισε δύο (2) Εθνικά Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: i) «Λίμνες: Πηγές Έμπνευσης για Προγράμματα Π.Ε.», με έναρξη τη σχολική χρονιά 2000-2001. Μέχρι σήμερα στο Δίκτυο συμμετείχαν 438 σχολικές περιβαλλοντικές ομάδες με 11905 μαθητές και 945 εκπαιδευτικούς και ii) «Βιοποικιλότητα: Το Εργαστήρι της Ζωής», με έναρξη τη σχολική χρονιά 2003-2004. Μέχρι σήμερα στο Δίκτυο συμμετείχαν 508 σχολικές περιβαλλοντικές ομάδες με 14216 μαθητές και 952 εκπαιδευτικοί.

ζ) Η Παιδαγωγική Ομάδα του ΚΠΕ Καστοριάς εκπόνησε 17 εργασίες που ανακοινώθηκαν σε 12 συνέδρια και συμπεριλήφθηκαν στα πρακτικά τους.

η) Το ΚΠΕ Καστοριάς σε όλα τα χρόνια λειτουργίας του έχει δεχτεί πολλές διακρίσεις για τη δράση και τον ρόλο του από εθνικούς και διεθνείς φορείς. Ενδεικτικά για τα τελευταία χρόνια:

  • Τη σχολική χρονιά 2014-2015 το ΚΠΕ Καστοριάς αναφέρεται ως παράδειγμα καλής πρακτικής στο κείμενο της Εθνικής Στρατηγικής και το Σχέδιο Δράσης για τη Βιοποικιλότητα, που εξέδωσε για τη χώρα μας το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, τόσο για το εκπαιδευτικό του πρόγραμμα και το εκπαιδευτικό υλικό που έχει παραχθεί (http://kpe-kastor.kas.sch.gr/biodiversity_site/cgomain1.html), όσο και για το Εθνικό Δίκτυο Σχολείων που συντονίζει σχετικά με τη βιοποικιλότητα (http://kpe-kastor.kas.sch.gr/biodiversity_net/index1.html)
  • Τη σχολική χρονιά 2015-2016, ένδειξη διάκρισης και ουσιαστικής αναγνώρισης του έργου του Κ.Π.Ε. Καστοριάς σε σχέση με τις δραστηριότητες του για τις λίμνες (εκπαιδευτικό πρόγραμμα και συντονισμός Εθνικού Δικτύου Π.Ε.: «Λίμνες: Πηγές Έμπνευσης για Προγράμματα Π.Ε.») αποτελεί η επίσημη ένταξή του στους φορείς στήριξης του Φορέα Διαχείρισης της Περιοχής Προστασίας της Λίμνης της Καστοριάς (ΑΔΑ: Ω9ΡΙ7ΛΨ-ΗΦ8) με απόφαση του Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας. Το γεγονός αυτής της επίσημης ένταξης είναι μοναδικό για τα Κ.Π.Ε. της χώρας και αποτελεί δικαίωση προσπαθειών πολλών χρόνων.
  • Τη σχολική χρονιά 2016-2017 η Παιδαγωγική Ομάδα του Κ.Π.Ε. Καστοριάς υπέβαλλε στον παγκόσμιο διαγωνισμό για την επιλογή λογότυπου της Παγκόσμιας Ημέρας για τη Βιοποικιλότητα τη δική της υποψηφιότητα. Ο Διαγωνισμός προκηρύχθηκε από το Convention on Biological Diversity (CBD), που αποτελεί Οργανισμό του ΟΗΕ. Ο λογότυπος του Κ.Π.Ε. Καστοριάς κατέλαβε την πρώτη θέση παγκοσμίως και αποτέλεσε για όλο το 2017 τον λογότυπο που χρησιμοποιήθηκε από το CBD σε παγκόσμιο επίπεδο.
  • Τη σχολική χρονιά 2017-2018 η Ομάδας Εργασίας για το Πρόγραμμα Σπουδών των Φυσικών Επιστημών του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου ζήτησε από την Παιδαγωγική Ομάδα του ΚΠΕ Καστοριάς την άδεια για να συμπεριλάβει μέρος του εκπαιδευτικού μας υλικού από το Πρόγραμμα «Τα Μυστικά του Δάσους» ως διδακτικό υλικό στο νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη Δημοτική Εκπαίδευση της Κύπρου.

Συγκεκριμένα ζητήθηκε η άδεια για αξιοποίηση μετά από μερική τροποποίηση του παραμυθιού «Ποιος άλλος μένει εδώ», με ISBN-978-960-89312-4-4.

  • Τέλος, στο ξεκίνημα της φετινής σχολικής χρονιάς (2018-2019) έγινε αποδεκτό το αίτημα που είχε υποβάλλει στον Διαδριατικό Αγωγό Φυσικού Αερίου (ΤΑΡ) και επιχορηγήθηκε με σύγχρονο εξοπλισμό για τη βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας του αναβαθμίζοντας την εκπαιδευτική διαδικασία. Άλλωστε, όπως τόνισε ο υπεύθυνος Τοπικών Κοινωνιών Αγωγού ΤΑΡ για τη Δυτική Μακεδονία «Το ΚΠΕ Καστοριάς είναι ένας πολύ σημαντικός φορέας διότι εκπαιδεύει κάθε χρόνο εκατοντάδες μαθητές και εκπαιδευτικούς σε θέματα περιβάλλοντος. Ευαισθητοποιεί τους νέους, να σέβονται και να προστατεύουν το περιβάλλον μέσω προγραμμάτων που υλοποιεί».

Προσωπικά, υπηρέτησα στο ΚΠΕ Καστοριάς έχοντας τη θέση του Υπεύθυνου Λειτουργίας του, από την πρώτη ημέρα της λειτουργίας του μέχρι σήμερα που ολοκληρώνεται η διαδρομή μου στο ΚΠΕ Καστοριάς και παράλληλα κλείνει ένας μεγάλος κύκλος στην επαγγελματική μου δραστηριότητα. Πιστεύω ακράδαντα ότι οι επιτυχίες του ΚΠΕ Καστοριάς ήταν αποτέλεσμα ομαδικής δουλειάς και γι’ αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω τους μέχρι σήμερα συνεργάτες μου και να ευχηθώ τόσο στη νέα Υπεύθυνη Λειτουργίας του ΚΠΕ, όσο και στην υπόλοιπη Παιδαγωγική του Ομάδα καλή και δημιουργική θητεία.

Ελπίζω από τη νέα θέση του Συντονιστή Εκπαίδευσης για την Αειφορία στην Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας, που αναλαμβάνω, να έχω τη χαρά και την τύχη με πολλή δουλειά και αντίστοιχες συνεργασίες με τα 4 ΚΠΕ και τις σχολικές μονάδες της να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για την άνθηση της εκπαίδευσης για την αειφορία σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της Περιφέρειας μας και να συμβάλλουμε στη δημιουργία του «αειφόρου σχολείου» στη πατρίδα μας. Έτσι ώστε οι νέες γενιές να απολαύσουν υψηλότερη ποιότητα εκπαίδευσης και ζωής.

Δρ. Θοδωρής Μαρδίρης, M.Ed.

Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου

Εκπαίδευσης για την Αειφορία

ΠΕ.ΚΕ.Σ. Δυτικής Μακεδονίας

πρώην Υπεύθυνος Λειτουργίας

ΚΠΕ Καστοριάς