Μέσα στην παλιά αποθήκη της οικογένειας Γκολογκίνα, ανάμεσα σε ξύλινα δοκάρια και τοίχους από πλιθιά, ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει.
Στον χώρο, τεράστια ξύλινα βαρέλια, θυμίζουν τις πρώτες μέρες μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από περίπου έναν αιώνα, χτίζοντας μια βαθιά οικογενειακή παράδοση.
Όπως αναφέρει η κα Σάσα Παπαλάμπρου-Γκολογκίνα, όλα άρχισαν το 1928, όταν ο πατέρας της Γαβριήλ Παπαλάμπρος, αγόρασε την γη σε μια περιοχή έξω από την Τ.Κ. Αμπελοκήπων. Μεράκι του, τα αμπέλια και ο τρύγος.
Το 1930 έχτισε την αποθήκη χρησιμοποιώντας πλιθιά που έπλασε ο ίδιος, ενώ στο ταβάνι τοποθέτησε μεγάλα δοκάρια, «με ξύλα λεύκας τα οποία έφερε με κάρο από το Μαυροχώρι».
Δεκαεννέα χρόνια αργότερα, επειδή το αμπέλι είχε μεγαλύτερη απόδοση, αναγκάστηκε να κατασκευάσει μεγάλα βαρέλια, όχι για εμπορική χρήση, αλλά για το οικογενειακό κρασί.
«Τα βαρέλια κατασκευάστηκαν στην Καστοριά – στις αποθήκες του Βέργου οι οποίες βρισκόταν δίπλα από το σημείο που είναι σήμερα το Διοικητήριο της Περιφερειακής Ενότητας, με ξύλα που αγοράστηκαν από την Θεσσαλονίκη και πλανίστηκαν στην Καστοριά. Τα μεγαλύτερα από αυτά είναι χωρητικότητας εννέα τόνων και τα μικρότερα 600 κιλών», σημειώνει.
Παράλληλα με την παραγωγή του κρασιού, η αποθήκη συνδέθηκε στενά με την ιστορία του τόπου. Στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου, μετατράπηκε σε ασφαλές καταφύγιο για την οικογένεια.
Όπως χαρακτηριστικά θυμάται η κυρία Σάσα, το 1940, μόλις κηρύχθηκε ο πόλεμος, «ο πατέρας μου τρύγησε κι έφυγε αμέσως για το μέτωπο». Η ίδια συμπληρώνει για εκείνα τα δύσκολα χρόνια: «Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ερχόμασταν εδώ στο κτήμα, εμείς και οι φίλοι μας. Μαζευόμασταν πολλά άτομα, οι περισσότεροι από τη γειτονιά μας, την Βόρεια Παραλία».
Στα βήματα του παππού: Η εγγονή συνεχίζει την οικογενειακή παράδοση
Τα χρόνια πέρασαν και, εδώ και δεκαετίες, τα τεράστια αυτά βαρέλια δεν χρησιμοποιούνται πια, παραμένοντας σιωπηλά ως ζωντανά κειμήλια της οικογένειας. Σήμερα, η διαδικασία του τρύγου έχει εκσυγχρονιστεί, ακολουθώντας σύγχρονες μεθόδους, ενώ τα παλιά μηχανήματα φυλάσσονται με φροντίδα στον χώρο, ως αποδείξεις μιας άλλης εποχής. Την οικογενειακή παράδοση συνεχίζει πλέον η εγγονή Φώφη Γκολογκίνα, διατηρώντας το ίδιο ερασιτεχνικό μεράκι για την παραγωγή του οικογενειακού κρασιού.
« Αυτό που κάνω είναι ένα χόμπι, είναι κάτι που με ευχαριστεί και το κάνω με πολλή αγάπη και μεράκι, καθαρά για να ευχαριστηθούν η οικογένεια και οι φίλοι μας. Γιορτάζουμε τον τρύγο, γιορτάζουμε και την εποχή που βγάζουμε τα τσίπουρα. Νιώθω την υποχρέωση να διατηρήσω την παράδοση που μου άφησε ο παππούς, γι’ αυτό και προσπαθώ να τα κρατήσω όλα όπως τα βρήκα. Έχω κρατήσει ακόμα και τις πρώτες μηχανές που χρησιμοποιήσαμε για το πάτημα των σταφυλιών και το πότισμα», δηλώνει η κα Φώφη Γκολογκίνα.
Κοινός πόθος της οικογένειας και ιδιαίτερη επιθυμία της μητέρας είναι ο χώρος αυτός, με τα κειμήλια και την πλούσια ιστορία του, να μπορέσει στο μέλλον να γίνει επισκέψιμος, ώστε οι νεότερες γενιές και οι λάτρεις της τοπικής παράδοσης να γνωρίσουν από κοντά ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας της περιοχής μας.
Ελένη Ψωμαδάκη
