Με το παρόν, το Σωματείο «Εταιρεία Προστασίας Ατόμων με Αυτισμό – Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές Ν. Καστοριάς» θα ήθελε αρχικά να ευχαριστήσει τους χιλιάδες φίλους του για το ενδιαφέρον που έδειξαν και δείχνουν για τα θέματα που απασχολούν τα άτομα με αυτισμό και τις οικογένειές τους και να ενημερώσει το κοινό σχετικά με τα τρέχοντα ζητήματα που απασχολούν τις τελευταίες ημέρες τον δημόσιο διάλογο.
Ποιοι είμαστε:
Το Σωματείο μας ιδρύθηκε το 2006 από γονείς, συγγενείς και φίλους ατόμων στο φάσμα του αυτισμού. Από το 2013, λειτουργεί τη δομή ψυχικής υγείας με επωνυμία «Κέντρο Ημέρας για παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες με αυτισμό και διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές Ν. Καστοριάς». Η δομή αυτή επιχορηγείται και εποπτεύεται από τη Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας. Είναι η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα δομή αυτού του είδους στη Δυτική Μακεδονία και η οποία προσφέρει τις υπηρεσίες της σε καθημερινή βάση σε 25 οικογένειες ατόμων στο φάσμα του αυτισμού και σε πολύ μεγαλύτερο πλήθος αυτιστικών ατόμων, συνολικά, από την ίδρυσή του. Παράλληλα, προσφέρει υπηρεσίες ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης, ευρύτερα, σε σχολικές μονάδες, υπηρεσίες, φορείς του δημοσίου και του ιδιωτικού φορέα κ.α., προκειμένου να διευκολύνεται η καθημερινότητα των ατόμων στο φάσμα του αυτισμού και να διασφαλίζονται οι συνθήκες πλήρους και ισότιμης ένταξής τους στο κοινωνικό σύνολο.
Το Σωματείο είναι πιστοποιημένος φορέας παροχής υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας. Η δράση του έχει εκτιμηθεί και αναγνωριστεί από πλήθος φορέων που έχουν συνδράμει οικονομικά στο έργο του, όπως το κοινωφελές ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος, το κοινωφελές ίδρυμα «Ιωάννη Σ. Λάτση», η ΚΑΕ Παναθηναϊκός, η εταιρεία Wind, η εταιρεία «ELPEN», η εταιρεία «Digea» κ.α. καθώς βέβαια και χιλιάδες πολίτες, μεμονωμένα.
Από το 2025, το Σωματείο, με πρωτοβουλία του, συμμετείχε στην ίδρυση και λειτουργία μίας ακόμη δομής ψυχικής υγείας, του Κοινωνικού Συνεταιρισμού Περιορισμένης Ευθύνης (ΚΟΙ.Σ.Π.Ε) ΤΟΨΥ Καστοριάς με επωνυμία «Μία μεγάλη αγκαλιά», σκοπός του οποίου είναι η προσφορά θέσεων εργασίας στα άτομα με αυτισμό και άλλες ψυχοκοινωνικές δυσκολίες. Προς το παρόν, απασχολείται στον ΚΟΙ.Σ.Π.Ε. ένα άτομο στο φάσμα του αυτισμού, το μοναδικό άτομο στο φάσμα που έχει ενταχθεί στην αγορά εργασίας στην περιφερειακή ενότητα Καστοριάς.
Το όραμά μας:
Οραματιζόμαστε την Καστοριά ως μία περιοχή φιλική προς τον αυτισμό:
1. Η ημερήσια απασχόληση/θεραπεία
2. η προστατευμένη απασχόληση/εργασία και
3. η στέγαση,
είναι οι τρεις βασικές ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν για τα άτομα με αυτισμό, σε πλήρη αντιστοιχία με τις ανάγκες κάθε άλλου νευροτυπικού ατόμου.
Τι έχουμε καταφέρει ως τώρα:
Έχουμε καλύψει, μερικώς, τις δύο από τις τρεις αυτές ανάγκες.
Τι ΔΕΝ έχουμε καταφέρει ως τώρα:
Δεν έχουμε καλύψει καθόλου την ανάγκη στέγασης. Αυτή θα καλυφθεί με την ίδρυση και λειτουργία -δύο συμπληρωματικών μεταξύ τους- τύπων στεγαστικών δομών.
• Η μία ονομάζεται «Προστατευόμενα Διαμερίσματα» και αφορά άτομα με μειωμένες ανάγκες επίβλεψης και υποστήριξης, τα οποία μπορούν να στεγάζονται σε διαμερίσματα ενταγμένα στον αστικό ιστό.
• Η άλλη ονομάζεται «Οικοτροφείο» και αφορά άτομα με ιδιαίτερα αυξημένες ανάγκες επίβλεψης και υποστήριξης, σε 24ωρη βάση. Και οι δύο τύποι στεγαστικών δομών λειτουργούν με την υποστήριξη και εποπτεία ενός δικτύου φροντιστών και ειδικών ψυχικής υγείας.
Ένα σύντομο ιστορικό:
Ο αγώνας μας και η συνδρομή των μελών, των φίλων, των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των βουλευτών του νομού πρέπει να είναι σε γνώση των ενδιαφερόμενων πολιτών. Θα επιχειρήσουμε να συνοψίσουμε σε λίγες παραγράφους μία διαδρομή 20 ετών:
Το 2006, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λαουμτζής αναλαμβάνει αφιλοκερδώς την ευθύνη διεκπεραίωσης των διαδικασιών για την ίδρυση του Σωματείου. Έκτοτε, παραμένει έως σήμερα συμπαραστάτης του Σωματείου, πάντα αφιλοκερδώς. Λίγο μετά την ίδρυση του Σωματείου, η δημοτική αρχή Παπουλίδη μας παραχωρεί χώρο γραφείου στο κτίριο της ΕΤ3. Επί δημοτικής αρχής Τσαμίση, κατατίθεται αίτημα παραχώρησης χώρου για τη στέγαση του Σωματείου και τη μελλοντική λειτουργία δομής. Μας προτείνονται διάφορα κτίρια, κυρίως εγκαταλειμμένα σχολεία σε γειτονικά χωριά καθώς και το εγκαταλειμμένο κτίριο στο Λ.Ε.Μ., με την υπόσχεση ότι θα ανακαινιστεί. Δεν προχώρησε καμία από αυτές τις προτάσεις, καθώς αφενός μεν δεν εξυπηρετούσαν τις ανάγκες μας και δεν προωθούσαν τη φιλοσοφία της ένταξης η οποία είναι κεντρική στο δικό μας αξιακό σύστημα, αφετέρου δε, δεν υπήρξαν εναλλακτικές προτάσεις από τη δημοτική αρχή.
Το 2010, επί δημοτικής αρχής Χατζησυμεωνίδη, το Σωματείο βρίσκει άμεση ανταπόκριση στο αίτημα για παραχώρηση χώρου προκειμένου να στεγαστεί το υπό σχεδιασμό Κέντρο Ημέρας. Ο δήμαρχος λύνει το ζήτημα κυριολεκτικά σε μία ώρα. Το Δημοτικό Συμβούλιο εγκρίνει το αίτημα ομόφωνα και ως Σωματείο έχουμε πλέον στέγη. Με προσωπική εργασία της διοίκησής μας, καταθέτουμε μελέτη για την έγκριση σκοπιμότητας για την ίδρυση του Κέντρου Ημέρας. Η μελέτη μας χαρακτηρίζεται ως υποδειγματική από την αρμόδια υπηρεσία αλλά το αίτημα παραπέμπεται στις καλένδες. Είμαστε πλέον μέσα στην οικονομική κρίση και «δεν υπάρχουν λεφτά».
Το 2011, ο αείμνηστος Φίλιππος Πετσάλνικος, ως Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, ενεργεί αποφασιστικά και προωθεί το αίτημά μας, στηρίζοντας μας ηθικά με όλες του τις δυνάμεις. Λαμβάνουμε την έγκριση σκοπιμότητας και το Κέντρο Ημέρας εντάσσεται στο Τομεακό Πρόγραμμα του Υπουργείου Υγείας. Με την εθελοντική προσφορά και βοήθεια της εταιρείας «Four plan», η οποία στελεχώνεται από μέλη και φίλους του Σωματείου, το Σωματείο αποκτά Διαχειριστική Επάρκεια για έργα με αυτεπιστασία και γίνεται το μοναδικό σωματείο αυτών των καταστατικών σκοπών στη Δυτική Μακεδονία που μπορεί να διεκδικεί χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ.
Το φθινόπωρο του 2012 είναι μία περίοδος κομβική καθώς θα πρέπει να προετοιμαστεί η έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ημέρας. Ο Δήμος Καστοριάς, πάλι επί δημαρχίας Χατζησυμεωνίδη, ανταποκρίνεται άμεσα στο αίτημά μας και καταθέτει ο ίδιος πρόταση χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ για τις αναγκαίες κτιριακές παρεμβάσεις, συνάπτοντας προγραμματική σύμβαση με το Σωματείο και την αρμόδια Διαχειριστική Αρχή του Υπουργείου Υγείας. Οι μηχανικοί της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου αγκαλιάζουν θερμά την προσπάθεια, ενώ το στέλεχος της Υπηρεσίας κ. Κοσμάς Τουμπίδης, «ξεχνά» για τρεις μήνες το σπίτι του και βοηθά το Σωματείο σε κάθε του βήμα στην πολύ δύσκολη αυτή διαδικασία.
Ιανουάριος του 2013 και το Κέντρο ξεκινά τη λειτουργία του με επτά εργαζόμενους και 15 άτομα στο φάσμα του αυτισμού. Το προσωπικό του Κέντρου, όλοι νεαροί επιστήμονες, λαμβάνει συνεχή επιμόρφωση από τους καλύτερους ειδικούς της χώρας. Τα παιδιά μας έχουν πλέον φροντίδα σε καθημερινή βάση. Οι καιροί όμως εξακολουθούν να είναι δύσκολοι. Το 2014, απροειδοποίητα, το Υπουργείο Υγείας αλλάζει το καθεστώς χρηματοδότησης και δημιουργεί τεράστια προβλήματα σε πολλές δομές, μεταξύ αυτών και στη δική μας. Με ενέργειες της διοίκησης και την επιμέλεια της πρότασης από την επιστημονικά υπεύθυνη κ. Κόλκα Αλεξάνδρα, κατατίθεται πρόταση χρηματοδότησης από το ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», η οποία εγκρίνεται και καλύπτει μέρος της μισθοδοσίας, ανακουφίζοντας οικονομικά το Σωματείο.
Επί δημοτικής αρχής Αγγελή, παραχωρείται στο Σωματείο ο χώρος του ισογείου στην οδό Παλαιολόγου και Βιτσίου και το Κέντρο Ημέρας στεγάζεται πλέον σε δύο χώρους. Την περίοδο αυτή κατατίθεται και αίτημα για τη δημιουργία στεγαστικής δομής, τύπου οικοτροφείου. Τονίζεται ότι το αίτημα αυτό δεν έχει απαντηθεί ακόμη, παρά το γεγονός ότι για την ύπαρξή του έχουν ενημερωθεί όλοι οι βουλευτές που θήτευσαν και θητεύουν έως σήμερα.
Η λειτουργία οικοτροφείου στην Καστοριά δεν εντάχθηκε ποτέ στον προγραμματισμό της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας -παρά τις προσπάθειες του Σωματείου- για τις οποίες ζητήθηκε η συνδρομή όλων των βουλευτών.
Το 2024, το Σωματείο καταθέτει αίτημα για την έγκριση προγράμματος Προστατευόμενων Διαμερισμάτων, ως έχον το σχετικό δικαίωμα καθώς λειτουργεί ήδη Κέντρο Ημέρας. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε την απλούστερη από τις δύο στεγαστικές δομές, ενώ το αίτημά μας για ίδρυση Οικοτροφείου στην Καστοριά δεν έχει λάβει καμία απάντηση.
Στο μεταξύ, ανακοινώνεται η ίδρυση Οικοτροφείου αυτισμού στην Κοζάνη με κατάθεση μοριοδοτούμενων προτάσεων από ενδιαφερόμενους φορείς. Μεταξύ των μοριοδοτούμενων κριτηρίων είναι η προηγούμενη εμπειρία του φορέα στη λειτουργία δομών ψυχικής υγείας. Την έγκριση λαμβάνει φορέας που έχει συσταθεί λίγους μόλις μήνες πριν. Στο μεταξύ, το αίτημα της Καστοριάς, του παλαιότερου σωματείου αυτισμού της Δυτικής Μακεδονίας και μοναδικού που λειτουργεί ήδη δομή ψυχικής υγείας αναμένει ακόμη απάντηση. Ένα ακόμη μοριοδοτούμενο κριτήριο είναι η ύπαρξη κτιρίου που θα στεγάζει το οικοτροφείο. Στην Κοζάνη παραχωρείται στο νεοσύστατο φορέα το παλιό δημαρχείο συγχωνευμένου δήμου.
Το καλοκαίρι του 2023, στη λήξη της πρώτης θητείας του, ο Δήμαρχος κ. Κορεντσίδης ανταποκρίνεται άμεσα στο αίτημά μας για εύρεση οικοπέδου με σκοπό την ανέγερση κτιρίων που θα στεγάσουν τις υφιστάμενες και τις μελλοντικές δομές, Κέντρο Ημέρας, Κοινωνικό Συνεταιρισμό, Προστατευόμενα Διαμερίσματα, Οικοτροφείο. Η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Καστοριάς, υπό τον συντονισμό του αρμόδιου αντιδημάρχου κ. Τσανούσα, ανταποκρίνεται τάχιστα, το Δημοτικό Συμβούλιο, σε μία συγκινητική για εμάς συνεδρίασή του, εγκρίνει ομόφωνα την απόφαση και πλέον το οικόπεδο στη Χλόη αλλάζει χρήση και προβλέπεται η ανάπτυξη εντός αυτού δομών που θα εξυπηρετούν τις ανάγκες του Σωματείου.
Παράλληλα, ξεκινά η συζήτηση με τον Δήμο Καστοριάς για τη δυνατότητα εκπόνησης μελέτης για την ανέγερση των κτιρίων. Ο Δήμος δηλώνει αδυναμία να εκπονήσει τη μελέτη με δικά του μέσα λόγω του μεγέθους της. Ο Σύλλογος, αναγκαστικά και προκειμένου να μην χάνεται και άλλος πολύτιμος χρόνος, προτείνει ως λύση την εκπόνηση της μελέτης με δικούς του πόρους και στη συνέχεια την προσφορά αυτής ως δωρεά προς τον Δήμο Καστοριάς. Ξεκινά έτσι ένας αγώνας του Σωματείου για την εξεύρεση του ποσού ο οποίος βρίσκει συγκινητική ανταπόκριση από το κοινό. Στην προσπάθεια αυτή συμμετέχει και η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, κατά ένα μέρος, και ο Δήμος Καστοριάς υπόσχεται ότι θα καλύψει το τρίτο μέρος. Η μελετητική εταιρεία ξεκινά και η διαδικασία βρίσκεται σήμερα υπό εξέλιξη.
Οι τελευταίες εξελίξεις:
• Το 2024 υποβλήθηκε από το Σωματείο μας αίτημα για Προστατευόμενα Διαμερίσματα (ετήσιο κόστος λειτουργίας 50.000€)
• Το αίτημα παραμένει ακόμη και σήμερα ανυπόγραφο σε κάποιο συρτάρι του Υπουργείου Υγείας. Η προφορική ενημέρωση που πήραμε είναι πως «δεν υπάρχουν λεφτά».
Την ίδια στιγμή –δηλαδή από το 2024- ευτυχώς «υπάρχουν λεφτά» για να καλύψουν τις ανάγκες κάποιων άλλων αυτιστικών οικογενειών της υπόλοιπης Δυτικής Μακεδονίας:
• Στις 6.10.2023 ο Υπουργός, κ. Παπαθανάσης εγκρίνει την Ανάπτυξη και λειτουργία 1 Οικοτροφείου για άτομα με αυτισμό Α4 στην Π.Ε. Κοζάνης (900.000€ για 18 μήνες). Τη λειτουργία αναλαμβάνει νεοσύστατος φορέας (ΑΜΚΕ). Για τον σκοπό αυτό παραχωρείται κτίριο.
• Στις 22.10.2024 ο Υφυπουργός, κ. Βαρτζόπουλος εγκρίνει την σκοπιμότητα ανάπτυξης ΔΥΟ Μονάδων Ολοκληρωμένης Φροντίδας (Κ.Η.Ο.Φ) με κινητό κλιμάκιο για άτομα με αυτισμό σε ΟΛΗ τη Δυτική Μακεδονία (διετές κόστος 1.400.000 €)
• Έναν μήνα αργότερα ο ίδιος Υφυπουργός εξειδικεύει και εγκρίνει την σκοπιμότητα ανάπτυξης Μονάδας Ολοκληρωμένης Φροντίδας (Κ.Η.Ο.Φ) με κινητό κλιμάκιο για άτομα με αυτισμό συγκεκριμένα στις Π.Ε. Γρεβενών και Κοζάνης
• Στις 27.4.2026 ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας εγκρίνει την «Ενίσχυση υπηρεσιών ψυχικής υγείας/ Κέντρο Ημέρας Ολικής Φροντίδας (Κ.Η.Ο.Φ.) Ψυχικής Υγείας με Κινητά Κλιμάκια για άτομα με Αυτισμό και Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές» του Προγράμματος «Δυτική Μακεδονία» 2021-2027, που αφορά στα δύο Κ.Η.Ο.Φ. για άτομα με αυτισμό (ένα στην ΠΕ Κοζάνης και ένα στην ΠΕ Γρεβενών), με συγχρηματοδότηση από το Πρόγραμμα «Δυτική Μακεδονία» 2021-2027 για δύο (2) έτη.
Στις 10 Φεβρουαρίου 2026, η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και ο Δήμος Καστοριάς ενημερώνονται από τη μελετητική εταιρεία για την πρόοδο της μελέτης. Γίνονται και αποστέλλονται λίγο αργότερα έγγραφες επισημάνσεις της Τεχνικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας για ζητήματα που επηρεάζουν την εξέλιξη της διαδικασίας, με σημαντικότερο την ανάγκη έγκρισης από πλευράς σκοπιμότητας της ίδρυσης των δομών. Με πιο απλά λόγια, η Περιφέρεια λέει στο Σωματείο μας ότι για να προχωρήσει και να εγκριθεί μελλοντικά η χρηματοδότηση του κτιριακού αυτού έργου, θα πρέπει η Πολιτεία να έχει εγκρίνει τη χρηματοδότηση της μετέπειτα λειτουργίας του, να θεωρεί δηλαδή «σκόπιμο» να δίνει χρήματα για τη λειτουργία των δομών που θα στεγαστούν σε αυτό. Η λογική του νομοθέτη είναι ορθή: «πρέπει να έχεις χρήματα για να λειτουργείς τις δομές προκειμένου να σου δώσω χρήματα για να φτιάξεις τα κτίρια που θα τις στεγάζουν».
Οι πολίτες λοιπόν της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς και οι φίλοι μας εκτός αυτής, θα πρέπει να γνωρίζουν ότι το Σωματείο μας έχει ΗΔΗ δύο λειτουργούσες δομές, με εγκεκριμένη δηλαδή σκοπιμότητα, το Κέντρο Ημέρας και τον Κοινωνικό Συνεταιρισμό. Λείπει μόνον η έγκριση σκοπιμότητας για τις δύο στεγαστικές δομές, Προστατευόμενα Διαμερίσματα και Οικοτροφείο. Άρα, το Πρότυπο Ολοκληρωμένο Κέντρο το οποίο ζητάμε και οραματιζόμαστε, έχει ήδη κατά τα δύο τρίτα του εγκριθεί από πλευράς σκοπιμότητας και απομένει η έγκριση για το τρίτο και δαπανηρότερο μέρος που είναι η στέγαση. Για ενημέρωση του κοινού, ένα Κέντρο Ημέρας σαν το δικό μας έχει ετήσιο κόστος λειτουργίας γύρω στις 250.000€ για 25 επωφελούμενους ενώ ένα οικοτροφείο για 15 επωφελούμενους έχει ετήσιος κόστος 600.000€.
Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή καθώς ξεκαθαρίζεται ποιες είναι οι αρμοδιότητες αλλά και οι ευθύνες όσων φορέων και προσώπων εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στην έγκριση αυτή. Ξεκαθαρίζουμε λοιπόν ότι η έγκριση αυτή είναι μία κατεξοχήν πολιτική απόφαση, η οποία λαμβάνεται συνήθως μετά από πιέσεις πολιτικών και αυτοδιοικητικών παραγόντων και τη βούληση της ευρύτερης τοπικής κοινωνίας. Η Πολιτεία, δια των Διευθύνσεων των αρμόδιων υπουργείων, σχεδιάζει τακτικά την ίδρυση νέων δομών ψυχικής υγείας. Η Καστοριά δυστυχώς δεν είναι μέσα σε αυτόν τον σχεδιασμό και οι λόγοι μάς είναι άγνωστοι.
Εύλογα λοιπόν γεννώνται τα ερωτήματα: Δεν υπάρχουν αυτιστικά άτομα στην Καστοριά; Αν υπάρχουν, δεν έχουν στεγαστικές ανάγκες; Αν έχουν, είναι οι ανάγκες τους αυτές λιγότερο επιτακτικές από εκείνες των αυτιστικών ατόμων της Κοζάνης; Είμαστε σίγουροι λοιπόν ότι επειδή όλα τα παραπάνω ερωτήματα έχουν προφανώς αρνητική απάντηση, ο λόγος για τον οποίον η Κοζάνη και η κάθε άλλη περιοχή εντάσσονται στον προγραμματισμό της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας είναι ότι τα εκεί πολιτικά πρόσωπα το απαιτούν, το κυνηγούν και το πετυχαίνουν. Όπως το πέτυχε εδώ για εμάς ο αείμνηστος Πρόεδρος της Βουλής, Φίλιππος Πετσάλνικος. Τόσο απλά, τόσο ξεκάθαρα.
Σε ό,τι αφορά το αίτημά μας για έγκριση του προγράμματος Προστατευόμενων Διαμερισμάτων, το οποίο έχει σύμφωνα με άμεση πληροφόρησή μας τη σύμφωνη γνώμη της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας αλλά παραμένει σε αναμονή λόγω «έλλειψης χρημάτων», σύμφωνα με την ενημέρωση που είχαμε από το γραφείο του μέχρι πρότινος αρμόδιου υπουργού κ. Βαρτζόπουλου, βρεθήκαμε λίαν προσφάτως προ μίας τεράστιας και εξαιρετικά δυσάρεστης έκπληξης. Την ώρα που η απάντηση που πήραμε εμείς για ένα αίτημα που κοστίζει μόνο 50.000€ κατ’ έτος ήταν ότι δεν υπάρχουν χρήματα, την ίδια ημέρα στην Κοζάνη και τα Γρεβενά ανακοινώθηκε ότι ξεκινούν Κέντρα Ημέρας Ολικής Φροντίδας (Κ.Η.Ο.Φ.) με ετήσιο κόστος λειτουργίας 600.000€ έκαστο, συν επιπλέον 200.000€ για εξοπλισμό. Σημειωτέο ότι για τις μονάδες αυτές προβλέπεται προσωπικό 25 ατόμων, σε δύο βάρδιες λειτουργίας από τις 08:30 μέχρι τις 21:30, καθώς επίσης Κινητά Κλιμάκια με οχήματα για την εξυπηρέτηση των ατόμων με επισκέψεις και παροχές κατ’ οίκον. Την ίδια στιγμή στο δικό μας, πρώτο και μοναδικό μέχρι τώρα Κέντρο αυτισμού στη Δυτική Μακεδονία, εξυπηρετούνται 25 άτομα με προσωπικό μόλις 12 ατόμων, σε οκτάωρη μόνο βάση, χωρίς Κινητά Κλιμάκια, με ένα μόνο αυτοκίνητο που προμηθευτήκαμε μόνοι μας, μετά από δική μας πρόταση στο πρόγραμμα Leader.
Για την κατάφορα άδικη αυτή αντιμετώπιση των αναγκών των αυτιστικών ατόμων σε σχέση με γειτονικές περιοχές, είναι λοιπόν εύλογο να παγιώνεται πλέον σε μας η πεποίθηση ότι το Σωματείο μας, αντί να επιβραβεύεται, μάλλον «τιμωρείται» για το γεγονός ότι άνοιξε το δρόμο πριν 13 χρόνια, σε μία εποχή που οι δομές αυτισμού ήταν άγνωστη λέξη στη Δυτική Μακεδονία. Για να υπάρχει λοιπόν ίση μεταχείριση και σεβασμός στους αγώνες και την προσφορά του Σωματείου μας, το Υπουργείο θα πρέπει να αναβαθμίσει άμεσα και το δικό μας Κέντρο Ημέρας σε Κέντρο Ημέρας Ολικής Φροντίδας.
Μήπως αυτά που ζητάμε είναι υπερβολικά; Μήπως είναι «φαραωνικά»;
Απαντούμε στο ερώτημα φέρνοντας μερικά μόνο από τα πολλά παραδείγματα. Για τον αντίστοιχο του δικού μας γονεϊκό σύλλογο της Κοζάνης, ο Δήμος Κοζάνης, επί Μαλούτα, μελέτησε, ανακαίνισε και εξόπλισε πλήρως κτίριο στον Άργιλο Κοζάνης με χρηματοδότηση της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, παρέχοντας επιπλέον και νέα λεωφορεία. Νοτιότερα, ο Δήμος Πατραίων, επί Πελετίδη, ανέγειρε υπερσύγχρονο κτίριο με γενναία χρηματοδότηση της οικείας Περιφέρειας. Στην Κοζάνη και πάλι -με χρήματα της Περιφέρειας και εδώ- ανεγέρθηκε κτίριο για Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, στεγαστική δομή και αυτή υπαγόμενη απλά σε άλλο υπουργείο, για λογαριασμό άλλου φορέα φίλων ΑμεΑ. Ανάλογες ενέργειες έγιναν και γίνονται και από άλλους Δήμους και Περιφέρειες σε πολλά σημεία της χώρας.
Μία ακόμη ιδιαιτερότητα της Κοζάνης:
Όπως προαναφέρθηκε, εδώ και δύο χρόνια στην Κοζάνη λειτουργεί οικοτροφείο για αυτισμό, ως στεγαστική μονάδα ψυχικής υγείας επιχορηγούμενη και εποπτευόμενη από το Υπουργείο Υγείας. Προς ενημέρωση του κοινού παραθέτουμε αυτούσιο απόσπασμα από την απόφαση έγκρισης σκοπιμότητας για την ίδρυση των 13 Κέντρων Ημέρας Ολικής Φροντίδας, μεταξύ των οποίων είναι και αυτό της Κοζάνης.
«Η κατανομή των Κ.Η.Ο.Φ. στην επικράτεια, ελλείψει επικαιροποιημένων επιδημιολογικών δεδομένων, έγινε καταρχάς με το πληθυσμιακό κριτήριο κατανομής μίας Μονάδας για αυτισμό και νευροαναπτυξιακές διαταραχές ανά 25.000 πληθυσμού και ανά Δήμο. Παράλληλα λήφθηκαν υπόψη γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της χώρας (νησιωτικότητα ή ορεινοί Δήμοι) αλλά και ιδιαιτερότητες συγκεκριμένων ομάδων πληθυσμού μουσουλμάνοι, μετανάστες, άστεγοι κ.α.). Από το σύνολο των δυνητικών Μονάδων αφαιρέθηκαν περιοχές στις οποίες ήδη υπήρχε τουλάχιστον μία εξειδικευμένη δομή-υπηρεσία που έχει ήδη αναπτύξει ή εποπτεύει το Υπουργείο Υγείας (πχ. Κέντρα Ψυχικής Υγείας ή Οικοτροφεία).»
Τι σημαίνουν τα παραπάνω; Πρώτον ότι η Καστοριά δεν πληροί μάλλον τις προϋποθέσεις ορεινότητας ούτε και της ιδιαιτερότητας ομάδων πληθυσμού όπως οι μακροχρόνια άνεργοι. Δεύτερον και πλέον εντυπωσιακό είναι ότι τελικά η Κοζάνη στην οποία λειτουργεί ήδη Οικοτροφείο, δεν εξαιρέθηκε από τα Κ.Η.Ο.Φ. όπως ρητά αναφέρεται ότι θα πρέπει να γίνεται για περιοχές όπου ήδη υπάρχουν δομές ψυχικής υγείας.
Ποιες είναι οι ευθύνες και ο ρόλος των πολιτικών προσώπων:
Για εκεί λοιπόν, για την Κοζάνη και αλλού, υπάρχουν προφανώς τα χρήματα καθώς οι εκεί πολιτικοί παράγοντες, με πρώτους τους βουλευτές, κατάφεραν και καταφέρνουν να πείσουν τα Υπουργεία για τη σκοπιμότητα της ίδρυσης των δομών, γεγονός για το οποίο εμείς ως γονείς αυτιστικών ατόμων πριν και πάνω απ’ όλα, τους ευχαριστούμε και τους συγχαίρουμε, αναμένοντας να τους μιμηθούν και οι δικοί μας οι οποίοι έως σήμερα δεν έχουν καταφέρει τίποτα ανάλογο. Εκεί οι βουλευτές καταφέρνουν να ιδρύουν νέες δομές ακόμη και όταν οι ίδιες οι υπουργικές αποφάσεις εξαιρούν τις περιοχές τους.
Εύγε από εμάς λοιπόν στους βουλευτές των περιοχών αυτών για την ικανότητά τους, την ετοιμότητά τους, την οξυδέρκειά τους. Εύγε για τη μαχητικότητά τους. Εύγε για το γεγονός ότι δεν περιμένουν από τους γονείς των αυτιστικών ατόμων να λύσουν μόνοι τους τα προβλήματα. Εύγε διότι λένε στους γονείς να ασχοληθούν με τα τεράστια προβλήματα της καθημερινότητας του αυτισμού και ότι εκείνοι, οι βουλευτές, θα τους ανακουφίσουν αναλαμβάνοντας οι ίδιοι την ευθύνη ίδρυσης των αναγκαίων δομών.
Τη δομή μας έχουν επισκεφτεί μεταξύ πολλών, ο Υπουργός Υγείας κ. Γεωργιάδης, ο οποίος χαρακτήρισε το Κέντρο μας ως το καλύτερο στην Ελλάδα. Παρουσία της βουλευτού, του παρουσιάσαμε τα σχέδια μας για το Πρότυπο Ολοκληρωμένο Κέντρο που οραματιζόμαστε και μας είπε ότι στέκεται δίπλα μας. Μας επισκέφθηκε, πάλι παρουσία της βουλευτού και του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Καλλίνικου, ο μέχρι πρότινος αρμόδιος για θέματα ψυχικής υγείας υφυπουργός κ. Βαρτζόπουλος, ο οποίος επίσης ενημερώθηκε για τα σχέδιά μας. Η δική του απόφαση για την έγκριση σκοπιμότητας των Προστατευόμενων Διαμερισμάτων παραμένει ακόμη ανυπόγραφη, λόγω «έλλειψης χρημάτων». Τη δομή μας επισκέφτηκε η Υπουργός Οικογένειας κ. Ζαχαράκη, συνοδευόμενη και πάλι από τη βουλευτή. Τη δομή μας επισκέφθηκε η βουλευτής κ. Βούλτεψη, παρουσία και πάλι της βουλετού μας.
Tα θέματα αυτά γνωστοποιήθηκαν σε πολυπληθές κυβερνητικό κλιμάκιο που επισκέφθηκε την πόλη μας, σε ομιλία της Προέδρου στο ξενοδοχείο «Λιμναίον», όπως επίσης και στον Γενικό γραμματέα της κυβερνητικής παράταξης κ. Σκρέκα, ο οποίος τα χαρακτήρισε πολύ σημαντικά και δεσμεύτηκε να τα εξετάσει. Τη δομή μας έχουν επισκεφθεί δεκάδες πολιτικά πρόσωπα, από κάθε παράταξη, όλα τα ανώτατα στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όλα τα μέσα ενημέρωσης. Δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να ισχυρίζεται ότι δεν έχει ενημερωθεί.
Τι θα πρέπει να γίνει άμεσα:
Ζητάμε:
1. Τις άμεσες ενέργειες της βουλευτού για την υπογραφή της έγκρισης του Προγράμματος Προστατευόμενων Διαμερισμάτων.
2. Τις άμεσες ενέργειες της βουλευτού Καστοριάς για την ένταξη της Καστοριάς στον σχεδιασμό της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας, για τη λειτουργία Οικοτροφείου.
3. Τις άμεσες ενέργειες της βουλευτού για την αναβάθμιση του Κέντρου Ημέρας του Σωματείου μας σε Κέντρο Ημέρας Ολικής Φροντίδας, όμοιο με εκείνα που ανακοινώθηκαν πρόσφατα για Κοζάνη, Γρεβενά και άλλες περιοχές της χώρας.
4. Την έκδοση ψηφίσματος των Δημοτικών Συμβουλίων Καστοριάς, Άργους Ορεστικού και Νεστορίου, όλων δηλαδή των Δήμων από τους οποίους προέρχονται τα προστατευόμενα μέλη μας, για την υποστήριξη των αιτημάτων μας και την αναβάθμισή τους από αιτήματα του Σωματείου μας σε συλλογικά αιτήματα των δημοτών, σε πλήρη αντιστοιχία με τα αισθήματα συμπαράστασης που εκφράζονται καθημερινά από αυτούς.
5. Την έκδοση ανάλογου ψηφίσματος του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας.
Τα παραπάνω ψηφίσματα θα αποτυπώσουν ξεκάθαρα και αδιαμφισβήτητα τη βούληση των πολιτών της Δυτικής Μακεδονίας να στηρίξουν δίκαια και ισότιμα το αίτημά μας για την κάλυψη των επιτακτικών αναγκών των αυτιστικών ατόμων και της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς.
Τέλος, απευθυνόμενοι σε εκείνους που έχουν την ευθύνη της λήψης των αποφάσεων, λέμε ότι από τη μεριά μας η δέσμευση είναι πάντα η ίδια και είναι απέναντι στο Όραμα που έχουμε για τα παιδιά μας, αλλά και απέναντι στην Καστοριά μας, την περιοχή που τόσο αγαπάμε. Η δέσμευσή μας αυτή αποτυπώνεται πλήρως στο ίδιο το όνομα της ομάδας των δομών που περιμένουν και αξίζουν τα παιδιά μας, στο «Πρότυπο Ολοκληρωμένο Κέντρο Αυτισμού Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς»:
• «Πρότυπο», διότι οι υπηρεσίες του θα αποτελούν υπόδειγμα. Θα το πετύχουμε επειδή το θέλουμε όσο τίποτε άλλο. Είμαστε γονείς και όχι επιχειρηματίες της αναπηρίας.
• «Ολοκληρωμένο», διότι θα παρέχει όλα όσα πρέπει να παρέχονται στα άτομα με αυτισμό και τις οικογένειές τους.
• «Κέντρο» διότι θα έλκει και θα συγκρατεί καθετί καλό μπορεί να πηγάζει από την ειλικρινή μας έγνοια.
Βοηθήστε μας να αναδείξουμε την τεράστια δυναμική που έχει ένα εγχείρημα όπως αυτό στην κοινωνική φροντίδα, την αλληλεγγύη, την επιστημονική αναβάθμιση της περιοχής, τις συνέργειες με την τριτοβάθμια εκπαίδευση στα πλαίσια ενός συναφούς αντικειμένου νέου τμήματος του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, την προσέλκυση τουρισμού ΑμεΑ και τόσα άλλα.
Δώστε μας τη δυνατότητα να αναδείξουμε ότι η φροντίδα των ατόμων στο φάσμα του αυτισμού είναι ο ακριβέστερος δείκτης του πολιτισμού της κοινωνίας μας. Επιτρέψτε στον αυτισμό να μας κάνει όλους καλύτερους ανθρώπους.
Σας ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον και τη συνεχή στήριξή σας στο έργο μας.
Το Δ.Σ.
