Όσα χρόνια και να περάσουν ο θρίαμβος της ομάδας ποδοσφαίρου στον τελικό κυπέλλου του ’80 δεν ξεχνιέται, ενώ η 25η Μαΐου ανακτά τη συλλογικότητα και την κοινωνικότητα του τροπαίου αφού εξακολουθεί να είναι μία ανάμνηση που μοιράζονται με περηφάνια οι Καστοριανοί. Σαράντα χρόνια μετά ο ενθουσιασμός από την επιστροφή μνήμης της κατάκτησης του κυπέλου παραμένει δυνατός. Το τρόπαιο εξακολουθεί να γοητεύει ακόμη και τους νέους παρόλο που δεν γνώρισαν τον Σιαπνίδη, τον Ερμίδη, τον Χουνουζίδη, τον Βοϊτσίδη και τους υπόλοιπους που έχτισαν το μύθο της κατάκτησης.
Η κατάκτηση του τροπαίου από την ομάδα της Καστοριάς δεν είναι απλά ένας τίτλος. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μία απόδειξη απαράμιλλου σθένους, θέλησης, πάθους και πόθου για αποτελεσματικότητα. Στοιχεία τα οποία αποτέλεσαν τον πυλώνα για τη μετάβαση σε μια νέα ποδοσφαιρική εποχή για τη διεκδίκηση του θεσμού κυπέλλου Ελλάδας. Ο θεσμός βγαίνει από τα μέχρι τότε στενά όρια κατάκτησής του από τις μεγάλες δυνάμεις του ελληνικού ποδοσφαίρου και διεκδικείται επάξια από ομάδες της επαρχίας. Η Καστοριά έγινε η πρώτη ομάδα που το κατάφερε γι’αυτό και το τρόπαιο εξελίχθηκε σε ένα -όχι μόνο- αθλητικό αλλά και πολιτισμικό σύμβολο της πόλης.
Η αρχή έγινε στις 29 Σεπτέμβριου του ’74 όταν το γκολ του Ανέστη Αφεντουλίδη απέναντι στον ΠΑΣ Γιάννινα (το πρώτο τέρμα της ομάδας στην A΄εθνική κατηγορία) έδωσε το δικαίωμα στην ομάδα να ελπίζει σε μεγαλύτερες διακρίσεις στο μέλλον. Όμως, η ρομαντική ιστορία κατάκτησης του Κυπέλλου Ελλάδας ξεκίνησε το 1979, σε μια επαρχιακή πόλη των 17.133 κατοίκων (απογραφή του 1981).
Η ιδέα κατάκτησης τίτλου από μία επαρχιακή ομάδα στη νέα ποδοσφαιρική Ελλάδα του ’79 φαντάζει πολύ αισιόδοξη για την εποχή (το πρώτο επαγγελματικό πρωτάθλημα στη Χώρα μας πραγματοποιείται τη σεζόν 1979-80. Σύμφωνα με το Προεδρικό διάταγμα 550/79 οι ομάδες μετατρέπονται σε εταιρείες – ΠΑΕ). Η λογική του επαγγελματικού ποδοσφαίρου επιβάλλει διαφορετικές πρακτικές. Στα κίνητρα συγκαταλέγονται και τα επιχειρηματικά με αποτέλεσμα να αλλάξει το οικονομικό προφίλ των ομάδων, κάτι που δεν ευνοεί τις επαρχιακές ομάδες. όπως αλλάζει και η φιλοσοφία για τον εκσυγχρονισμό των γηπέδων. Στον αντίποδα το γήπεδο όπου αγωνίζεται η ομάδα της Καστοριάς. Σημείο αναφοράς του γηπέδου ήταν ο χωμάτινος (ξερός) αγωνιστικός χώρος που δημιουργεί μια ιδιάζουσα κατάσταση στο νεοεισερχόμενο επαγγελματισμό συγχωνεύοντας το απαρχαιωμένο με το σύγχρονο, αφού δεν συμβαδίζει με τις σύγχρονες αντιλήψεις και απαιτήσεις των γηπέδων που πρέπει να φέρουν φυσικό χόρτο, νυχτερινό φωτισμό και άλλες σύγχρονες εγκαταστάσεις υποδομής. Τα λόγια του Τάκη Τσιρώνη φανερώνουν τις ελλείψεις και τη ρετρό αισθητική του γηπέδου «την εβδομάδα πριν τον τελικό κάναμε προπόνηση σε ένα πάρκο για να συνηθίσουμε τα φώτα».
Παρόλα αυτά η Καστοριανή φίλαθλη παρουσία εκφραζόταν στο γήπεδο με κάθε τρόπο. Από το σκαρφάλωμα της περίφραξης από την πλευρά της λίμνης, μέχρι την αγωνία της ελεύθερης εισόδου στο δεύτερο ημίχρονο. Για πολλά χρόνια το γήπεδο αποτέλεσε χαρακτηριστικό της πόλης λόγω της γεωγραφικής του θέσης, ενώ συνόδευε χαρακτηριστικά τις πανοραμικές φωτογραφίες της Καστοριάς.
Το πρώτο κύπελλο στην επαγγελματική ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου είναι καστοριανή υπόθεση. Ήταν 28 Νοεμβρίου του ’79 όταν ξεκινούσε το ταξίδι η ομάδα. Τα πέντε δοκάρια του Εθνικού στο γήπεδο Καραϊσκάκη δεν κατάφεραν να ακυρώσουν πρόωρα το ραντεβού με την ομάδα του Ηρακλή του βιρτουόζου Χατζηπαναγή στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας. Κι αυτά ήταν μόνο τα προεόρτια μιας άκρως ενδιαφέρουσας πορείας. Με θαυμαστή σταθερότητα στους αγώνες η Καστοριά εντυπωσιάζει και φθάνει αισίως στον τελικό. Η ομάδα αγγίζει το όνειρο. Βρίσκεται μπροστά σε μία μεγάλη πρόκληση ενώ χαίρει την ένθερμη υποστήριξη τόσο των τεσσάρων χιλιάδων περίπου φίλαθλων στη Νέα Φιλαδέλφεια όσο και της πόλης ολόκληρης μέσω του ραδιοφώνου και της ασπρόμαυρης τηλεοπτικής μετάδοσης.
Άπαντες ονειρεύονται την κατάκτηση του τίτλου όμως διατηρούν μία συγκρατημένη αισιοδοξία αφού κάθε πρόβλεψη νίκης υπέρ της Καστοριάς απέναντι στο φαβορί του τελικού, τον Ηρακλή, θεωρείται ριψοκίνδυνη. Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την αξία του Ηρακλή παρόλο που ο υποβιβασμός του στη Β΄ εθνική κατηγορία ήταν προδιαγεγραμμένος. Ο αρχηγός της ομάδας Γιώργος Παράσχος σε συνέντευξή του δηλώνει «θα γίνει ένας αγώνας επί ίσοις όροις», ενώ ο Νίκος Σαργκάνης μιλάει για την ευκαιρία που έχει η ομάδα «πάμε, είναι ευκαιρία να πάρουμε το κύπελλο». Κι αυτό έγινε. Σημαιοφορίδης, Δίντσικος και Τσιρώνης (ο δεύτερος παίχτης στην ιστορία του θεσμού από το 1931 με τρία γκολ σε ένα τελικό) απέδειξαν ότι τίποτα δεν είναι απίθανο. Τα σχόλια του Γιάννη Διακογιάννη «ο κύριος Βουράκης σφυρίζει αυτή τη στιγμή τη λήξη του 36ου τελικού του κυπέλλου Ελλάδος που βρίσκει νικήτρια την Καστοριά με 5-2. Μια μεγάλη έκπληξη. Η Καστοριά δικαίωσε τη συμμετοχή της στο σημερινό τελικό […]» έδωσαν το σύνθημα για την έναρξη ξέφρενων πανηγυρισμών εντός γηπέδου από τους ασυγκράτητους καστοριανούς φιλάθλους που αγκάλιαζαν τον προπονητή Σάββα Βασιλειάδη, τον Αλεξιάδη, τον Κόπανο, τα αδέλφια Παπαβασιλείου και όλη την ομάδα. Την ίδια στιγμή πλήθος κόσμου κατέκλυσε τους δρόμους στην πόλη της Καστοριάς για να πανηγυρίσει δεόντως την κατάκτηση του τροπαίου. Η κάθε γειτονιά, η κάθε παρέα μετέτρεψαν τη νίκη σε μια πολιτισμική γιορτή.
Αυτό είναι το δικό μας final countdown
Στις 20 Δεκεμβρίου 2015, ο Δήμος Καστοριάς, τίμησε τους αθλητές που δόξασαν διαχρονικά τη πόλη και βράβευσε την ποδοσφαιρική ομάδα της Καστοριάς που κατέκτησε το κύπελλο Ελλάδας το 1980.
