«Γλυκό στο βάζο» (Γράφει η Μαρούλα Βέργου Γκαμπέση)

Καθόμουν με τον αδερφό μου τον Κωστάκη στο μπαλκόνι του σπιτιού που έβλεπε προς τη λίμνη. ΄Ηταν ένα πολύ γαλήνιο απόγευμα και χαιρόμασταν τις ώρες αυτές πριν ξεκινήσουνε τα μαθήματα.

Κοιτώντας προς την ήρεμη λίμνη διακρίναμε ένα καράβι που έφθανε προς την γειτονιά μας. ΄Εκοψε ταχύτητα όσο έφθανε προς την όχθη, όταν καταλάβαμε τι τρέχει καθώς ο καραβοκύρης έβαλε μια φωνή…

– Κυρά Κούλα, έφεράμε τον τσιουλμά!

΄Ηταν ο κυρ Τραϊανός μαζί με τον γιό του τον Κύρο, που έφερναν το ογκώδες κολοκύθι- τον τσιουλμά, βάρους αρκετών οκάδων.

Με το που άραξε το καράβι πατέρας και γιός φέρανε την κολοκύθα φορτωμένη μέσα σ΄ ένα τσουβάλι και βαστώντας το απ΄ τις άκρες του.

Ο τσιουλμάς έκανε ένα ταξίδι απ΄ το μπαξέ τους και το χωριό Κοντορόπη που ήταν στην απέναντι πλευρά της βόρειας μεριάς της λίμνης ως το σπίτι μας. Πληρωθήκανε τον κόπο τους κι ευχήθηκαν στην νοικοκυρά καλή επιτυχία για την παρασκευή του τσιουλμά.

Τις τελευταίες ζεστές και ευχάριστες μέρες του Αυγούστου και τις επόμενες του Σεπτέμβρη, ήταν συνήθεια σ΄ όλα τα σπιτικά της πόλης μας να ετοιμάσουνε οι νοικοκυρές το γλυκό με τον τσιουλμά. Τα πελώρια αυτά κολοκύθια με τη λευκή ή την κίτρινη φλούδα, είχαν αρκετή προετοιμασία. Για δυο μέρες τουλάχιστον οι κήποι των σπιτιών είχανε τη φούρια τους και γειτόνισσες και σόγια, τοίμαζαν τα απαραίτητα υλικά , από το χαρανί, το κολοκύθι που ήθελε έτσι κι αλλιώς το χρόνο του και το μεράκι τους, έως τη ζάχαρη, το μοσχόφυλλο κι ένα σωρό βαζάκια για να μοιραστεί. Στήνανε τότε τη φωτιά στον κήπο, γιατί χωρίς φωτιά τίποτα δεν γινόταν.

Το κολοκύθι βαρύ κι ασήκωτο, έπρεπε αρχικά να κομματιαστεί, έτσι ώστε να μπορούν οι νοικοκυρές να καταφέρνουν να το κόψουνε και να το ξεχωρίσουν από τα σπόρια τους. Τίποτε εκτός από τις σκληρές φλούδες δεν έπεφτε στα σκουπίδια, οι θείες και οι νυφαδιές έπλεναν μετά τα σπόρια και τα στέλνανε αλατισμένα στους γειτονικούς φούρνους. Αν υπήρχε γουρούνι οι τσέφλες χρησίμευαν για το τάϊσμά του. Το τσεκουράκι ήταν πολύ χρήσιμο για να κοπεί σε τέσσερα η κολοκύθα, ή πιο πολλά κομμάτια ώστε μετά κάθε γυναίκα να αναλάβει με το μαχαίρι της να το απαλλάξει από την φλούδα.

΄Ημασταν κοντά τους και καθόμασταν παρακολουθώντας πως δουλεύανε συλλογικά, μουρμουρίζοντας διάφορα πράγματα. Κόβανε το πολύ μεγάλο κομμάτι σε πολύ μικρότερα κομματάκια συνήθως στο μέγεθος δύο κουτιών σπίρτων , το ένα πάνω στο άλλο, και σαν χρυσοχέρες που ήταν είχαν ένα ειδικό εργαλείο – μια ζικζακωτή λεπτή κοφτερή και μικρή λαμαρίνα που έκανε τα κομμάτια πιο ελκυστικά και κατσαρωτά πράγμα που φαίνονταν στο τελείωμα του γλυκού…

Το χαρανί γέμισε με πάρα πολλά μικρά τέτοια κομματάκια που έπεφταν μέσα σ΄αυτό το οποίο ήταν γεμάτο με νερό και ασβέστη που είχε διαλυθεί νωρίτερα. Με τον τρόπο αυτό το κολοκύθι θα παρέμενε τραγανό και δεν θα διαλύονταν στη διάρκεια που το βράσιμο θα συνεχίζονταν για αρκετή ώρα την επόμενη μέρα.

Ακούγαμε τα τζιτζίκια από τα γειτονικά πλατανόδενδρα του πάρκου των Μακεδονομάχων κι αναρωτιόμασταν πόσο ακόμα θα μας συντρόφευαν με το τραγούδι τους , καθώς ο Σεπτέμβρης έφερνε τις συνηθισμένες καιρικές αλλαγές…

Καλοκαίρι του 1960 με κυβέρνηση του ΚωνσταντίνουΚαραμανλή και με βασιλιά τον Παύλο και μεις τότε ήμασταν μικρά παιδιά που παίζαμε στα γειτονικά πάρκα, κάναμε θελήματα και ήμασταν έτοιμα πολλά από μας τα γειτονόπουλα ν΄ ανηφορίσουμε για το γυμνάσιο το μοναδικό τότε στην πόλη.

Για ένα εικοσιτετράωρο τα κομμάτια του τσιουλμά μείνανε στο ασβεστόνερο, κι όσο δεν νύχτωνε πηγαίναμε να ανακινήσουμε τα νερά με τον ασβέστη κάτι που θα συνεχίζονταν και την επόμενη μέρα.

Η μαμά μας ως νοικοκυρά του σπιτιού είχε στην ευθύνη της σχεδόν τα πάντα. Οι θείες δε έφταναν ως τον κήπο μας και ήταν πάντα καλοδεχούμενες.

– Κούλα φέρε και τις δυο τις τρυπητές τις κουτάλες, παράγγελνε η τρανή θεία η Ντότα, θα χραστούμε και κανά δυο κουτάλια να τηρούμε το δέσιμο.

Ξέπλυναν καλά καλά στο νεροχύτη του κήπου τα κομμάτια, ενώ η φωτιά είχε από ώρα ανάψει. Στο χαρανί έπεσε καθαρό νερό και μπόλικη ζάχαρη κι όταν το σιρόπι άρχισε να κοχλάζει, λίγο μετά, πέσανε μέσα τα μικρά κομμάτια του τσιουλμά.

– Σάματι ψίχα ζάχαρη θα χραστούμε, δεν με φάνκεν γλυκό είπε η θεία Ντότα, άϊντε ισείς τα τσιουπιά να φέρετε ζάχαρη απ΄του μπακάλικο…. (κι άς ήταν πολλές οι φορές που βαριόμασταν, όμως ο λόγος των μεγάλων υπερίσχυε…)

Η θεία και η νουνά η Χαρετώ ξαναδοκίμαζαν με το κουτάλι το σιρόπι. Συμφωνούσαν πως η επιπλέον ζάχαρη ήταν απαραίτητη. Με τις τρυπητές κουτάλες ανακάτευαν ελαφρά τον τσιουλμά που είχε πάρει ένα χρυσοκίτρινο χρώμα…

Το μαγείρεμά του κράτησε μια ώρα και κάτι, αλλά πριν το βγάλουνε από τη φωτιά, προστέθηκαν δύο – τρία φυλλαράκια μοσχόφυλλο που θάδινε στο γλυκό ένα ξεχωριστό άρωμα.

Λίγο μετά οι θείες βαστώντας τις πιάστρες το απέσυραν από τη φωτιά το χαρανί και τ΄ άφησαν στο χορταριασμένο χώμα. Το βλέπαμε με τα σάλια να πέφτουν, αλλά έπρεπε να τ΄ αφήσουμε να κρυώσουνε αρκετά. Ο κήπος μοσχοβολούσε και τα χρυσαφιά κομμάτια προσέλκυσαν τις μέλισσες και τις σφήκες παίρνοντας κι αυτές μέρος στο μεγάλο γιουρούσι.

Τα βαζάκια σε λίγο γέμισαν σιγά – σιγά κι όλα ήταν υπολογισμένα, πόσα θα πάρει η κάθε μια θειά (η Ντότα η τρανή,η ΄Ολγα, η Λευκή,η Νίνα , η Ντότα η μικρή και ασφαλώς και η νουνά Χαρετώ).

΄Ολες τους ευχηθήκανε «καλό χειμώνα», όχι πως ήταν το τελευταίο τους ραντεβού, τις περίμενε εντός των ημερών η επίσκεψη στο πανηγύρι της Χρούπιστας – ΄Αργους Ορεστικού, απ΄ όπου θάπερναν μύγδαλα, καρύδια και κάστανα, προμήθειες βασικές για την καθημερινότητα και τις γιορτές.

Η Καστοριά του 1960… περίμενε τις πρώτες βροχές και την αναχώρηση των χελιδονιών, ήδη τα βλέπαμε να συγκεντρώνονται πάνω στα ηλεκτροφόρα καλώδια, για να συνεννοηθούν για το μεγάλο ταξίδι προς το νότο.

2021.. και οι στίχοι του τραγουδοποιού Μίλτου Πασχαλίδη μοιάζουν να μας ακολουθούν από τότε ως τώρα…

«Από παιδί θυμάμαι προσπαθώ να κλέψω το γλυκό μέσα από το βάζο, με ξύλινα σπαθιά να πολεμώ και μια ζωή στα πόδια να το βάζω»

«Μα ότι μας δένει στα παλιά, είν΄ οι κακές συνήθειες, το νοιώθω τώρα καθαρά πως είναι αργά για αλήθειες»

Προηγούμενο Άρθρο

Συνελήφθη 52χρονος σε περιοχή των Γρεβενών για καλλιέργεια 14 δενδρυλλίων κάνναβης και κατοχή ναρκωτικών ουσιών

Επόμενο Άρθρο

Εξιχνιάστηκαν από το Τ.Α. Γρεβενών 32 διακεκριμένες περιπτώσεις κλοπών από αποθήκη super market, σε περιοχή της Θεσ/νίκης, για τις οποίες συνελήφθησαν 3 ημεδαποί

Τελευταία από ΑΠΟΨΕΙΣ